Ga naar de inhoud
Home » Blog » Ben ik verslaafd aan eten? en 10 tips

Ben ik verslaafd aan eten? en 10 tips

Ben ik verslaafd aan eten

‘Het lijkt wel alsof ik verslaafd ben aan eten. Ik moet gewoon eten en wel nu’.

Een stemmetje wat maar blijft roepen. Wat pas stil wordt als je eraan toegeeft. Onrust die pas verdwijnt als je naar de kast bent gelopen om iets te eten, snoepen of snacken, of als de zak leeg is. Ik hoor het mijn cliënten regelmatig vertellen.

En ik ken het zelf ook maar al te goed. ’s Avonds op de bank zitten en een sterke eetdrang ervaren. Maar aan eten blijven denken. Tenminste, toen ik nog volop aan het lijnen was. En daar zit meteen ook één van de oorzaken waarom je het gevoel kunt hebben dat je verslaafd bent aan eten, of aan suiker. Hoe dat zit lees je straks maar eerst:

Kun je verslaafd zijn aan eten? En waar komt dat gevoel vandaan ? Wat veroorzaakt het? EN wat kun je eraan doen?

Ben ik verslaafd aan eten?

3 oorzaken en verklaringen voor het gevoel verslaafd te zijn aan eten

#1 Je beloningssysteem wordt geactiveerd als je suiker en vetten eet.

Wij mensen worden in de regel erg blij van eten. En dan met name bij het eten van voedingsmiddelen die rijk zijn aan suiker en vetten. Ons beloningssysteem wordt dan geactiveerd. Je brein heeft namelijk als belangrijke drijfveer overleven en wij mensen overleven alleen als we voldoende eten en drinken.

Vet- en suikerrijke producten bevatten meer calorieën, dat vergroot de kans op overleving, dus maken je hersenen juist bij die producten dopamine aan. Dat geeft een aangenaam gevoel en maakt dat je er meer van wil. Dat is geen verslaving maar gewoon heel slim van je brein want dit houdt je in leven. Dit klinkt in onze tijd misschien gek want er is meer dan genoeg eten beschikbaar, maar in de oertijd was dat wel anders en zo denkt ons brein als het ware nog steeds. En dat staat gedragsverandering nu vaak ook in de weg.

Datzelfde stukje in onze hersenen waar dopamine wordt aangemaakt wordt ook geactiveerd als mensen cocaïne gebruiken. Alleen bevat cocaïne opiaten wat maakt dat ze verslavend werken. Eten bevat dat niet.

En dopamine maken we ook aan als we onze overleving als soort kunnen bevorderen zoals als we knuffelen of vrijen. Maar ook muziek activeert de dopaminegebieden en fijne activiteiten, gezelligheid, wandelen, spelletjes doen (Als je dat leuk vindt tenminste).

Heb je weinig balans in je leven, haal je geen voldoening uit je werk, je dag, uit sociale contacten dan heb je daarmee als het ware een soort dopamine-tekort. Dan kan dat ertoe leiden dat eten nog aantrekkelijker wordt en meer belonend werkt. Maar je bent daarmee niet verslaafd aan eten.

Het geeft je slechts een goed gevoel. Het vult een gebrek op. Er wordt tegemoet gekomen aan de behoefte om genot te ervaren (een andere drijfveer van je brein). De vraag is echter of je daar steeds eten voor moet gebruiken of dat dat ook anders kan.

Wat het gevoel van verslaafd te zijn aan eten ook versterkt is lijnen en diëten.

#2 Je doet (veelvuldig) aan de lijn of bent op dieet

Ben je geregeld aan de lijn, heb je in die zin een heel dieetverleden, dan kan dat wel degelijk van invloed zijn op het gevoel verslaafd aan eten te zijn. Lijnen en diëten vindt ons brein namelijk verre van fijn. Je krijgt minder energie en voedingsstoffen binnen dan je nodig hebt en dat ziet je brein als directe bedreiging want overleving is in het geding. Tenminste, dat zou in de oertijd zo zijn maar ons brein werkt nog steeds zo.

Dit calorietekort (en dit hoeft echt niet zo groot te zijn) heeft je lijf maar al te snel door en het zal er alles aan doen om jou te laten eten. Dus laat je brein je onrustig voelen, onprettig, je ruikt en ziet overal eten, je droomt over eten, wordt prikkelbaar en dan ga je op een gegeven moment ook alles eten wat los en vast zit. Dat kan aanvoelen als verslaafd zijn aan eten maar dat is dus puur je brein dat stress ervaart en wil dat er genoeg energie binnenkomt. Het is ook een van de redenen waarom diëten niet werken.

Daarbij komt dat we tijdens het afvallen vaak dingen eten waar we niet per sé heel blij van worden. Die we niet echt lekker vinden en dus loop je weer genot mis.

#3. Verboden producten

Daarboven op komt nog eens, dat als we ons bezig houden met lijnen en diëten, met gezonder eten, dat we onszelf bepaald eten gaan verbieden. Dat we bepaalde producten bestempelen als ‘ongezond’ of ‘slecht’. We halen het niet meer in huis, leggen onszelf regels op in de overtuiging dat we onszelf dan onder controle kunnen houden.

Maar niets is minder waar. Dat wat we niet mogen willen we juist. Zo werkt ons brein nu eenmaal. Zeg tegen een kind dat het niet in de plassen mag springen en het zal een bijna onbeheersbare drang voelen om het wel te doen.

Zo werkt dat ook bij eten. Het verbieden leidt tot sterke gevoelens van een tekort of gemis wat zich ontwikkelt tot onbedwingbare trek en vaak ook eetbuien. Hoezo controle?

En hoe langer eten verboden wordt, hoe aantrekkelijker het wordt.

Het zijn ook juist die producten die we niet mogen van onszelf, die we als verleiding bestempelen. Als iets waar maar moeilijk vanaf te blijven is. We ervaren dit niet bij zogezegd ‘gezonde voedingsmiddelen’ als erwten of broccoli. Tenminste ik ben die mensen nog niet tegen gekomen.

Als je dan eindelijk toegeeft aan die behoefte, kan die eetervaring zo intens zijn dat het meestal resulteert in overeten (gevolgd door enorme schuldgevoelens). En dat is niet gek want je brein denkt, ‘he, he eindelijk, pakken wat je pakken kan’. ‘Straks kan het hoogstwaarschijnlijk niet meer’. Maar zelf zien we dit als: zie je wel, ik kan er ook niet mee omgaan, ik ben verslaafd aan eten.

Vaak leggen we onszelf dan nóg strengere regels op, waardoor we nog meer vastkomen te zitten in dat cirkeltje wat zich keer op keer herhaalt.

Herken je je in de gedachte  ‘als ik eenmaal begin kan ik niet stoppen of eet ik meer dan gepland’ dan is de kans groot dat dit veroorzaakt worden door chronisch diëten en jezelf bepaald eten verbieden.

Hoe nu verder? 10 tips om je eetdrang af te laten nemen en om de regie op je eetgedrag te herpakken

Tip 1 Stap af van het idee dat je verslaafd bent aan eten. Het probleem van het concept ‘eetverslaving’ is dat het angst zaait, eten als slecht bestempelt en mensen in hokjes plaatst zodat ze niet meer in hun kracht staan.

Tip 2 Laat je niet langer leiden door de overtuiging dat je eetverslaafd bent. Je BENT het niet. Je hebt slechts de gedachte dat je het bent en dat is heel wat anders. Gedachtes zijn lang niet altijd feiten. En als je het niet BENT dan kun je het dus veranderen. Dat zet je wel weer in je kracht.

Dat kun je ook toepassen als je denkt dat je suikerverslaafd bent: Je bent niet verslaafd aan suiker je zoekt het in producten die suiker (en vetten) bevatten. Dan maak je dopamine aan en word je blij.

Nog niet overtuigd? Ga met een pak kristalsuiker op de bank zitten. Dat is namelijk pure suiker. Ben je echt verslaafd dan lukt het je hem leeg te eten. Dan gaat het op. En ben je echt verslaafd dan doe je er ook alles voor om dat pak te bemachtigen.

Tip 3 Ga na of je genot misloopt. In je huidige eetpatroon én in je leven. Zorg op die manier voor de aanmaak van voldoende dopamine of in ieder geval voor het blije gevoel dat het oplevert.

Tip 4 Leer stap voor stap je eetregels los te laten. Je oordelen rondom eten. Ze zijn juist onderdeel van het probleem. Stel vast wat ze werkelijk bewerkstelligen. Sluit vriendschap met eten. Je eetdrang en eetbuien zullen op den duur echt afnemen.

Tip 5 Schep een nieuw kader dat bestaat uit jouw ideale eetpatroon, hoe jij zou willen eten, wat je daarin belangrijk vindt.

Tip 6 Onderzoek daarnaast op welke momenten het in jouw ogen op eetgebied ‘misgaat’. Waarom je ‘moet’ eten. Vaak schuilt daar een hele andere behoefte achter. Verlang je naar iets anders. Deze gratis download helpt je daarbij!

Tip 7 Onderzoek wat je werkelijke behoeftes zijn. Luister en handel ernaar. Heb je bijvoorbeeld meer behoefte aan balans, kijk dan wat je hierin kunt veranderen. Dan zal je zien dat wanneer je eet vanuit beloning: ‘ik heb zo hard gewerkt’ of ter compensatie: ‘ik heb het nu wel verdiend’ dit af gaat nemen. De online training ‘Goed voor jezelf zorgen’ kan je hier ook bij helpen en dat geldt ook voor tip 8 en 9.

Tip 8 Leer op een effectieve manier omgaan met je excuses en smoezen als ‘eentje mag wel’ of ‘het is sonde om weg te gooien’.  Met gedachtes als ‘nu is mijn dag verpest’ of ‘ik kan het toch niet’. Aangezien die een ontzettend grote invloed hebben op wat je vervolgens doet, je eetgedrag.

Tip 9 Leer op een effectieve manier omgaan met je emoties. Dan heb je ook niet langer eten nodig om je bijvoorbeeld beter te voelen, jezelf af te leiden. Om om te kunnen gaan met tegenslagen, spanning of pijnlijke gebeurtenissen.

Tip 10 Kortom werk aan een gezonde, ontspannen relatie met eten én jezelf en stort je niet op een nieuw dieet. Doe jezelf een plezier en werk zo aan echte, blijvende verandering. Aan meer rust rondom eten, meer rust in je hoofd, aan de regie kunnen pakken op je eetgedrag, zodat jij je kunt richten op wat er echt toe doet in je leven en het niet langer in de weg staat om gelukkig te zijn.

Extra tip: Volg hiervoor het nieuwe webinar ‘Wat is een gezonde relatie met eten en hoe ontwikkel je die?’

Kun je nog wel wat meer hulp gebruiken? Kijk hier eens naar:

Ik hoop dat je veel aan deze blog hebt gehad. Laat me dat vooral weten of stuur me een mailtje als je vragen hebt. Je krijgt sowieso antwoord terug.

Liefs,

Er zijn veel onderzoeken gedaan naar eetverslaving maar die zijn te beperkt om er conclusies uit te trekken. Een groot deel is ook niet met mensen uitgevoerd maar met dieren en is dat wel het geval dan zijn deze alleen gericht op hersenscans zonder rekening te houden met dieetverleden en voedselbeperking, of het ontbreekt aan overtuigende onderbouwing.

Uit onderzoek met mensen met eetbuien blijkt wel dat deze afnamen door weer ‘verboden voedsel’ te gaan eten. Ze namen significant af. Als eetverslaving een probleem was zou je dit soort resultaten niet verwachten.

Bron:  Intuïtief eten – Evelyn Tribole en Elyse Resch

Terug naar het blogoverzicht

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *